جراحی رباط صلیبی به چه بیمارانی توصیه میشود؟ نحوه انجام آن چگونه است؟ اگر از دسته ورزشکاران حرفهای هستید و در حین ورزش دچار آسیب دیدگی یا التهاب زانو شدید و یا بر اثر ضربه یا برخورد اجسام، رباط صلیبی زانو شما پاره شده، بدون شک کاندید جراحی رباط صلیبی زانو خواهید بود. در این مقاله به ارائه انواع روشهای جراحی رباط صلیبی و محدودیت های آن میپردازیم. تا انتها با ما همراه باشید.
جراحی رباط صلیبی چیست؟
پارگی رباط صلیبی در صورتی اتفاق میافتد که کاسه زانو دچار پیچ خوردگی ناگهانی و شدید شود. اگر هر یک از رباطها بر اثر ضربه، پیچ خوردگی، دچار پارگی یا کشیده شدگی شده باشد، فرد دیگر نمیتواند زانو خود را به درستی حرکت دهد و از درد شدید و التهاب زانو رنج میبرد. در چنین شرایطی پزشک پس از معاینه بالینی و ارجاع بیمار برای عکس برداری، میزان پارگی یا شدت کشیدگی رباطهای زانو را تشخیص داده و در صورت کشیدگی، فیزیوتراپی و در صورت پارگی، پزشک معالج جراحی رباط صلیبی زانو را توصیه میکند. اگز شدت پارگی رباط صلیبی زیاد باشد یا به عبارتی دیگر رباط کاملا پاره شده و هیچ نقطه اتصالی در آن وجود نداشته باشد، بخیه زدن رباط آسیب دیده کارساز نیست و پزشک عمل جایگزینی یا پیوند رباط آسیب دیده را تجویز میکند.
بیشتر بخوانید: درمان پارگی رباط صلیبی
انواع روشهای جراحی رباط صلیبی
عمل رباط صلیبی با دو روش باز و بسته در مراکز درمانی مختلف انجام میشود و انتخاب روش جراحی به امکانات موجود در مرکز درمانی، میزان پارگی و شدت جراحت، سن بیمار و وضعیت سلامتی و جسمانی او بستگی دارد. در ادامه به تشریح این دو روش میپردازیم:
روش باز
عمل رباط صلیبی با روش باز معمولا برای افرادی که شدت آسیب دیدگی در آنها بسیار بالا بوده و با هدف بازسازی کامل رباط صلیبی زانو انجام میشود. در این روش زانو کاملا باز شده، رباط معیوب یا پاره خارج شده و رباط دیگری جایگزین آن میشود. پزشک برای تعویض رباط میتواند از آلوگرافت یا آلوگرافت استفاده کند. خوب است بدانید که تاندونها از لحاظ عملکرد نگهدارندگی بسیار شبیه به رباط صلیبی هستند و در شرایط الزام به تعویض رباط پزشک میتواند تحت عمل با روش باز، تاندون را از نواحی مشخصی که برای این کار مناسب است برداشته و جایگزین رباط پاره شده کند.
روش بسته
روش بسته یا آرتروسکوپی رباط صلیبی به علت کوتاهتر بودن دوران نقاهت در مقایسه با دیگر روشهای موجود برای عمل رباط صلیبی محبوبتر است. در این روش زانو بیمار باز نمیشود و عمل ترمیم رباط آسیب دیده از طریق آرتروسکوپ و تحت بیهوشی انجام میشود. درمان با این روش بسیار کم خطرتر و راحتتر از روش باز است و به همین علت اغلب افراد تمایل دارند تا با این شیوه درمان شوند. در واقع درمان با این روش به این ترتیب است که پزشک چند سوراخ در اطراف ناحیه آسیب دیده ایجاد کرده و آرتروسکوپ را از طریق سوراخها به داخل هدایت میکند. از سویی دیگر با تزریق مایع منبسط کننده زانو، پزشک دید بهتری به محل آسیب دیده خواهد داشت و در نهایت فراید درمان انجام میشود.
بیشتر بخوانید: آرتروسکوپی زانو چه کاربرد و مزایایی دارد؟
کاندید جراحی رباط صلیبی
عموما ورزشکاران حرفهای و به خصوص فوتبالیستها در حین مسابقه یا تمرین دچار پارگی رباط صلیبی میشوند، در ورزشکاران این عارضه بسیار شایع است و عمدتا بیشترین افرادی که کاندید جراحی رباط صلیبی زانو هستند نیز ورزشکاران و جوانان زیر 40 سال هستند. این عارضه میتواند عامل ژنتیکی هم داشته باشد و افراد به صورت ارثی از ضعف رباط رنج برده و با کوچکترین کشش یا فشار دچار پارگی رباط صلیبی شوند. در صورتی که بر اثر پیچ خوردگی شدید یا ضرب دیدگی فرد دچار محدودیت حرکتی، درد شدید، تورم، حس خالی کردن زانو به صورت ناگهانی یا تق تق زانو شد، باید برای بررسی اینکه رباط صلیبی زانو آسیب دیده یا خیر به پزشک مراجعه کند.
نحوه انجام جراحی رباط صلیبی
انجام عمل جراحی رباط صلیبی برای افرادی که بهبود آسیب دیدگی رباط صلیبی زانوی آنها به صورت خود به خودی امکان پذیر نیست ضروری است. اقدام دیرهنگام نسبت به عمل رباط صلیبی میتواند موجب ایجاد ضایعاتی در ناحیه مفصل شده و آرتروز زانو را نیز به همراه داشته باشد. در جراحی رباط صلیبی پزشک بیمار را تحت بیهوشی عمومی قرار میدهد و بسته به نوع جراحی انتخاب شده، فرایند عمل را بر زانو فرد انجام میدهد. سپس جراحی بخشهای پاره شده رباط صلیبی را جدا میکند یا رباط دیگری جایگزین میکند. رباط جایگزین شده معمولا از تاندون ناحیه کشکک برداشته شده و با ایجاد سوراخهایی در استخوانهای ران و ساق و با پیچ و مهره محکم میشود.
اقدامات قبل از جراحی رباط صلیبی
در شرایطی که میزان پارگی رباط صلیبی زیاد بوده و پزشک جراحی را توصیه کرده باشد، معمولا به علت تورم زیاد در ناحیه زانو پزشک فورا جراحی رباط صلیبی را انجام نمیدهد. حالا سوال اینجاست در فاصله تشخیص تا انجام عمل باید بیمار چه اقداماتی انجام دهد؟ در ادامه به برخی از این اقدامات اشاره خواهیم کرد:
- مطابق با دستور پزشک فیزیوتراپی را انجام دهید. برنامه فیزیوتراپی و تعداد جلسات آن باید توسط پزشک معالج تجویز شده باشد.
- داروهایی که بیمار برای کاهش درد و تورم زانو مصرف میکند باید طبق دستور پزشک قطع شده یا مصرف آن ادامه داشته باشد.
- مصرف هرگونه دخانیات باید حداقل یک ماه پیش از جراحی متوقف شود چرا که استعمال دخانیات نتیجه جراحی را تحت تاثیر قرار میدهد.
- پزشک ممکن است روز قبل از جراحی ممنوعیتهای در خصوص خوردن و آشامیدن اعمال کند.
محدودیت انجام جراحی رباط صلیبی
انجام عمل رباط صلیبی به افرادی که بیماریهای زمینهای از جمله دیابت، فشارخون بالا و اختلالات قلبی و عروقی دارند و همچنین به افراد بالای 45 سال و به خصوص افراد مسن توصیه نمیشود. علاوه بر موارد ذکر شده جراحی رباط صلیبی به افرادی که اضافه وزن زیادی دارند و یا به علت مصرف زیاد سیگار و دیگر دخانیات دچار ضعف بدنی هستند نیز پیشنهاد نمیشود.
سوالات متداول
در این روش جراحی رباط صلیبی بیمار یک روز پس از عمل و تا یک ماه میتواند با عصا راه رفته و بعد از 3 ماه به فعالیت عادی خود برگردد.
هزینه این عمل به روشی که جراح میخواهد جراحی را انجام دهد، باز یا بسته بودن، اینکه عمل در بیمارستان دولتی انجام شود یا خصوصی، داروهای تجویزی و دستمزد پزشک وابسته است. برای کسب اطلاعات دقیق توصیه میکنیم با مراکز درمانی انجام دهنده عمل رباط صلیبی زانو تماس بگیرید.
تا یک ماه بعد از جراحی فرد باید از زانو بند و عصا استفاده کنید و همچنین راه رفتن آرام و کوتاه را در دستور کار خود قرار دهد همچنین شرکت در جلسات فیزیوتراپی را پیگیری کند در عین حال داروهای تجویزی پزشک را منظم مصرف کند.
نتیجه گیری
درباره نحوه جراحی رباط صلیبی زانو، روشهای انجام آن، اقدامات لازمی که قبل از عمل باید انجام شود و محدودیتهایی که برای عمل مفصل زانو وجود دارد مطالبی را ارائه کردیم. نکته مهم در این مطلب این بود که انجام به موقع عمل میتواند بیمار را از ابتلا به آرتروز زانو محافظت کند و به همین علت به ورزشکاران و جوانان که اغلب بیشترین کاندیدای انجام این عمل هستند توصیه میشود که در صورتی که پزشک معالج تشخیص داده است که نیاز به جراحی دارند اقدامات لازم برای جراحی را جدی بگیرند.