سندروم آرنج تنیسبازان یکی از اختلالات شایع در میان ورزشکاران و حتی افرادی است که در فعالیتهای روزمره خود از حرکات تکراری دست و مچ استفاده میکنند. این اختلال به التهاب یا آسیب در تاندونهای عضلات بازکننده مچ دست در ناحیه خارجی آرنج منجر میشود و معمولاً باعث بروز درد و ضعف در این ناحیه میشود. هرچند این بیماری اغلب با ورزشهایی مانند تنیس مرتبط است، اما فعالیتهایی نظیر کار با ابزارهای دستی، بلند کردن اجسام سنگین یا حتی تایپ کردن طولانیمدت نیز میتوانند به بروز آن کمک کنند. در این مقاله، به بررسی علائم، علل، روشهای تشخیص و درمان این اختلال پرداخته میشود.
بیشتر بخوانید: بهترین متخصص ارتوپد
علائم سندروم آرنج تنیسبازان
سندروم آرنج تنیسبازان معمولاً با مجموعهای از علائم دردناک و محدودکننده همراه است که میتواند بر فعالیتهای روزمره فرد تأثیر بگذارد. علائم اصلی این سندروم شامل موارد زیر هستند:
درد در ناحیه خارجی آرنج: درد عمدتاً در قسمت خارجی آرنج و نزدیک به محل اتصال تاندونها به استخوان احساس میشود. این درد ممکن است بهطور تدریجی شروع شود و در ابتدا خفیف باشد، اما با گذشت زمان و انجام فعالیتهای تکراری، شدت آن افزایش مییابد.
درد هنگام انجام فعالیتهای خاص: درد ممکن است در هنگام گرفتن اشیاء، باز کردن دربها، بلند کردن اجسام یا کشیدن وسایل شدت یابد. این فعالیتها معمولاً فشار زیادی به تاندونهای آسیبدیده وارد میکنند.
درد انتشار یافته به سمت مچ دست و ساعد: در برخی از بیماران، درد ممکن است از ناحیه آرنج به سمت ساعد و حتی مچ دست گسترش یابد. این علائم میتواند باعث احساس ناخوشایند در نواحی پایینتر از آرنج شود.
ضعف در مچ دست و دشواری در انجام کارهای روزمره: یکی دیگر از علائم رایج، ضعف عضلات اطراف آرنج است که میتواند فرد را در انجام کارهایی مانند نوشتن، بلند کردن اشیاء و کار با ابزارها دچار مشکل کند.
حساسیت به لمس: هنگام لمس ناحیه خارجی آرنج، بیمار ممکن است احساس حساسیت زیاد و حتی درد شدید داشته باشد. این علامت معمولاً در مراحل پیشرفتهتر بیماری مشهودتر است.
افزایش درد پس از استراحت یا خوابیدن: برخی از بیماران متوجه میشوند که درد آنها در طول شب افزایش یافته و هنگام بیدار شدن از خواب بیشتر احساس میشود، خصوصاً زمانی که آرنج به مدت طولانی در یک وضعیت ثابت قرار داشته باشد.
کاهش دامنه حرکتی: به دلیل درد و ضعف در ناحیه آرنج، ممکن است فرد نتواند به طور کامل باز یا بسته کردن دست را انجام دهد و در نتیجه، دامنه حرکتی آرنج محدود شود.
علت ابتلا به سندروم آرنج تنیسبازان
سندروم آرنج تنیسبازان عمدتاً به دلیل استفاده مکرر و نادرست از عضلات و تاندونهای آرنج ایجاد میشود. این اختلال زمانی رخ میدهد که تاندونهای عضلات بازکننده مچ دست در ناحیه خارجی آرنج تحت فشار و تنشهای زیاد قرار گیرند، که در نهایت منجر به التهاب یا آسیب به آنها میشود. علل و عواملی که میتوانند به بروز این بیماری منجر شوند، به شرح زیر هستند:
فعالیتهای تکراری و استفاده بیش از حد
یکی از اصلیترین علل بروز سندروم آرنج تنیسبازان، انجام حرکات تکراری دست و مچ است. این حرکات میتوانند فشار زیادی به تاندونهای بازکننده مچ دست وارد کرده و در طول زمان منجر به التهاب و آسیب شوند.فعالیتهایی مانند تنیس، گلف، یا اسکواش که نیاز به حرکات سریع و تکراری مچ دست دارند، میتوانند عامل اصلی در بروز این اختلال باشند.
استفاده نادرست از تکنیکهای ورزشی یا فعالیتهای دستی
استفاده از تکنیکهای نادرست در ورزشهایی مانند تنیس یا گلف، میتواند فشار زیادی به ناحیه آرنج وارد کند. برای مثال، استفاده از راکت با وزن زیاد یا تکنیکهای نادرست در هنگام ضربهزدن میتواند به آسیب تاندونها منجر شود.همچنین، در فعالیتهای کاری که نیاز به استفاده طولانیمدت از ابزارها یا دستگاهها دارند، مانند کار با دریل یا پیچگوشتی، فشار تکراری به آرنج میتواند باعث بروز این بیماری شود.
سن و تغییرات مربوط به پیری
سن یکی دیگر از عواملی است که میتواند احتمال ابتلا به سندروم آرنج تنیسبازان را افزایش دهد. با افزایش سن، انعطافپذیری و قدرت عضلات و تاندونها کاهش مییابد و این امر میتواند باعث بروز آسیبهای جزئی و نهایتاً التهاب در ناحیه آرنج شود.بهطور معمول، این اختلال در افراد ۳۰ تا ۵۰ ساله شایعتر است.
ضعف عضلانی یا عدم تعادل عضلات
وجود ضعف یا عدم تعادل در عضلات اطراف آرنج میتواند به توزیع نادرست فشار و فشار زیاد به تاندونها منجر شود. این فشار اضافی میتواند به التهاب و آسیبهای مزمن در ناحیه آرنج ختم شود.
آسیبهای ناگهانی و ضربههای مستقیم
در برخی موارد، آسیبهای ناگهانی یا ضربههای مستقیم به آرنج میتوانند به تاندونها آسیب برسانند و زمینهساز بروز التهاب و سندروم آرنج تنیسبازان شوند.
فعالیتهای کاری سنگین
افرادی که در مشاغلی مانند آچار کاری، حمل و نقل، نقاشی یا سایر مشاغل دستی فعالیت دارند، به دلیل انجام حرکات تکراری یا بلند کردن اجسام سنگین، ممکن است دچار آسیب به تاندونها و التهاب در ناحیه آرنج شوند.
عواملی مانند چاقی و بیماریهای مزمن
چاقی و برخی بیماریهای مزمن مانند دیابت یا آرتروز میتوانند به مشکلات عضلانی و مفصلی منجر شده و احتمال ابتلا به سندروم آرنج تنیسبازان را افزایش دهند.
درمان سندروم آرنج تنیسبازان
درمان سندروم آرنج تنیسبازان معمولاً به نوع و شدت علائم بستگی دارد. بیشتر بیماران با درمانهای غیر جراحی بهبود مییابند، اما در مواردی که درد مزمن و شدید باشد، ممکن است به درمانهای پیشرفتهتری نیاز باشد. در ادامه، روشهای درمانی رایج برای این بیماری آورده شده است:
- استراحت و کاهش فعالیتهای تکراری که باعث تشدید درد میشوند، مهمترین گام اولیه در درمان است. کاهش فشار روی آرنج به تسکین التهاب و جلوگیری از بدتر شدن وضعیت کمک میکند.
- در بسیاری از موارد، لازم است فرد از انجام فعالیتهایی مانند بلند کردن اجسام سنگین یا گرفتن اشیاء با فشار زیاد خودداری کند.
- یخگذاری ناحیه آسیبدیده به کاهش التهاب و درد کمک میکند. برای این منظور، میتوان یخ را در یک پارچه تمیز پیچید و به مدت ۱۵ تا ۲۰ دقیقه در نواحی آسیبدیده قرار داد.
- این کار را میتوان چند بار در روز تکرار کرد تا التهاب کاهش یابد.
- داروهای ضدالتهابی مانند ایبوپروفن یا ناپروکسن میتوانند به کاهش التهاب و درد کمک کنند.
- این داروها معمولاً بهصورت خوراکی یا بهصورت کرم موضعی برای کاهش درد استفاده میشوند.
- فیزیوتراپی یک روش مؤثر در درمان سندروم آرنج تنیسبازان است. فیزیوتراپیست میتواند مجموعهای از تمرینات کششی و تقویتی برای تقویت عضلات آرنج و کاهش فشار بر روی تاندونها پیشنهاد دهد.
- این تمرینات ممکن است شامل تقویت عضلات مچ دست و ساعد، تمرینات انعطافپذیری و کشش عضلات آسیبدیده باشد.
- استفاده از آتل یا بندهای مخصوص به حمایت از ناحیه آسیبدیده کمک میکند و فشار روی تاندونهای آسیبدیده را کاهش میدهد.
- این وسایل معمولاً در هنگام فعالیتهایی که نیاز به استفاده از دست و مچ دارند، مانند کار با ابزار یا ورزش، مفید هستند.
- در برخی موارد که درد شدید و مقاوم به درمانهای غیرجراحی باشد، پزشک ممکن است تزریق کورتیکوستروئید را پیشنهاد دهد.
- این تزریقات میتوانند به طور موقت التهاب را کاهش دهند و به بیمار کمک کنند تا از درد شدید رهایی یابد.
- پلاسمای غنی از پلاکت (PRP) یک روش درمانی نوین است که در آن از خون خود بیمار برای درمان استفاده میشود. پلاکتهای خون که حاوی فاکتورهای رشد هستند، به بهبود بافت آسیبدیده کمک میکنند.
- این روش معمولاً برای بیمارانی که به درمانهای دیگر پاسخ ندادهاند، مفید است.
- در موارد نادر و در صورتی که درمانهای غیر جراحی مؤثر نباشند، ممکن است جراحی برای برداشتن یا ترمیم بخش آسیبدیده تاندون ضروری باشد.
- جراحی لیزری و جراحی باز دو روش معمول برای درمان موارد پیشرفته این اختلال هستند.
نتیجه گیری
سندروم آرنج تنیسبازان یک بیماری مزمن است که معمولاً با درمانهای غیرجراحی مانند استراحت، یخگذاری، داروهای ضدالتهابی و فیزیوتراپی بهبود مییابد. در صورتی که درمانهای ابتدایی مؤثر نباشند، روشهایی مانند تزریق کورتیکوستروئید، درمان PRP و حتی جراحی ممکن است برای بیمار توصیه شوند. با تشخیص زودهنگام و درمان صحیح، بسیاری از بیماران قادر به بازگشت به فعالیتهای روزمره خود خواهند بود.