آرتروز لگن، عارضهای دردناک در ناحیه مفصل ران و لگن که در افراد مسن بسیار شایع است. آیا این بیماری درمان دارد؟ به طور کلی آرتروز از تحلیل رفتن غضروف مفاصل و با ایجاد التهاب و درد در آن ناحیه بروز پیدا میکند. در این مقاله سعی داریم آگاهی شما درباره این عارضه را افزایش دهیم. با ما همراه باشید.
آرتروز لگن چیست؟
لگن یکی از مهمترین مفصلهای نگه دارنده و تحمل کننده وزن بدن است. بدیهیست که این نواحی در سنین بالا بیشتر تحت فشار قرار گیرند و آسیب ببینند. مفصل لگن به حالت گوی و کاسه است. در حقیقت سر استخوان ران که حالت گوی مانند دارد در فرو رفتگی استخوان لگن جای میگیرد. حال برای اینکه این دو استخوان بر هم فشار مضاعفی وارد نکنند، میان آنها با مادهای شفاف، منعطف و مرتجع، به نام غضروف پر میشود.
غضروفها علاوه بر کاهش اصطکاک دو استخوان، دامنه حرکتی مفصل را بیشتر کرده و به عنوان ضربهگیر نیز عمل میکنند. همانطور که پیشتر ذکر کردیم، آرتروز لگن از تحلیل رفتن غضروف موجود بین مفصل لگن و ران ایجاد میشود. با تحلیل رفتن غضروفها، تمام فشار بر استخوانها وارد شده و ایجاد درد و التهاب خواهد کرد. در این صورت حرکت کردن، ایستادن، نشستن و بسیاری از فعالیتهای ساده دردناک و غیرقابل تحمل خواهند شد.
دلایل ایجاد آرتریت لگن
آرتروزها مانند بیماریهای ویروسی نیستند که تنها یک عامل مشخص باعث ایجاد و بروز آنها شوند. میتوان گفت هر چیزی که باعث فشار بیش از حد به مفاصل باشند، یکی از دلایل بروز آرتریتها خواهند بود.
مواردی که در ادامه ذکر میکنیم، عمومیترین دلایل ایجاد آرتروز لگن هستند:
- افزایش سن
اگر بخواهیم شایعترین دلیل را برای این عارضه عنوان کنیم، بالا رفتن سن خواهد بود. با افزایش سن، مقدار عضلات بدن کاهش مییابد و تمام فشار بدن بر مفاصل وارد میشود.
- بیماریهای ژنتیکی مانند دیسپلازی
در این بیماری استخوانها به صورت نرمال رشد نمیکنند و همین موضوع باعث میشود که استخوان ران به درستی در مفصل قرار نگیرد و فشار بیشتری را به آن ناحیه وارد کند.
- عوامل وراثتی
تحقیقات مطالعاتی و تجربی نشان میهد که بیماری آرتروز میتواند یک بیماری ارثی و نسل به نسل نیز باشد. گاهی یک جهش در ژن عاملی برای تمام این دردهاست.
- چاقی
هر چه وزن انسان بیشتر باشد، مفاصل نگهدارنده مانند زانو، کمر و لگن بیشتر تحت فشار خواهند بود و احتمال بروز آرتروز لگن در این افراد نیز بالاتر میرود.
- فعالیتهای تکرارشونده
برخی از مشاغل یا فعالیتهای ورزشی فشار زیادی به مفاصل وارد میکنند. اگر مدت زمان زیادی و به صورت مکرر این اعمال تکرار شوند، بروز آرتریت را تسریع خواهند بخشید.
علائم ابتلا به آرتروز لگن
عارضه آرتریت لگن معمولا یک شبه اتفاق نمیافتد. در طی سالیان پیشرفت کرده و با بروز درد نمایان خواهد شد. برای اینکه در ابتدای راه متوجه این موضوع شوید و بتوانید برای درمان اقدام نمایید، بهتر است برخی از علائم عمومی آن را بشناسید.
- درد و سوزش ممتد در ناحیه مفصل ران و لگن
- خشکی و درد در مفصل پس از نشستن یا ایستادن طولانی
- ایجاد صدا در مفصل همراه با درد
- کاهش دامنه حرکتی مفاصل
- انتشار درد از ناحیه لگن به کشاله ران و زانوها
- احساس گرما یا سرما در نواحی اطراف مفصل
- دردهای صبحگاهی
- تغییر ظاهری در نحوه ایستادن
تستهای تشخیصی آرتروز لگن برای خانمها و آقایان
به طور کلی برای تشخیص این عارضه دو نوع تست انجام میشود:
- معاینه بالینی:
مهمترین قسمت تشخیص، شرح حال و تستهای فیزیکیایست که پزشک از بیمار میگیرد. در این مرحله متخصص با انجام حرکتهای فیزیکی، میزان و محل دقیق درد را تشخیص خواهد داد.
تست (FABER (Flexion. Adduction. External Rotation
در این تست، بیمار به پشت میخوابد و مچ یک پا را روی زانوی پای دیگر قرار میدهد. پزشک با ثابت نگه داشتن لگن، زانو را به سمت تخت حرکت میدهد. با این روش درد در کشاله ران یا پشت لگن ایجاد میشود که محل دقیق عارضه را برای متخصص روشن خواهد کرد.
تست (FADIR (Flexion. Adduction. Internal Rotation
در این حالت پزشک لگن را خم میکند و ران را به داخل بدن آورده و میچرخاند. معمولا افرادی که درگیر آرتروز لگن هستند در این حالت درد احساس میکنند.
تستهای میزان دامنه حرکتی، تحمل فشار و اسکات نیز از دیگر روشهای تشخیص فیزیکی این عارضه است.
- تصویربرداری
پس از تشخیص اولیه، متخصص برای یافتن منشا دقیق آسیب از تصاویر و آزمایشات پیشرفتهتر کمک خواهد گرفت.
اشعه ایکس X-ray
این مورد، ابتداییترین تصویر در مراحل تشخیصی است که استخوانها و آسیبهای وارد شده به آن را به خوبی نشان خواهد داد.
MRI
اگر متخصص نیاز داشته باشد که بافتهای نرم اطراف مفصل و جزئیات بیشتری را ببیند احتمالا ام آر آی را تجویز خواهد کرد.
CT
سیتی اسکن نیز یکی از مراحلی است که در صورت آسیب شدید مفاصل معمولا پیش از عمل جراحی درخواست داده میشود.
درواقع تستهای تشخیصی برای خانمها و آقایان یکسان است. فرم لگن خانمها کمی پهنتر است (به دلیل تناسب با فرایند زایمان) و ممکن است محل وقوع درد و بروز آرتریت کمی با آقایان متفاوت باشد.
انواع درمان آرتروز لگن
اگر تا اینجای مقاله حدس زدهاید که ممکن است درگیر این بیماری باشید، بهتر است هرچه سریعتر به بهترین متخصص ارتوپد تهران با تخصص لگن و زانو مراجعه نمایید.
هر چه کمتر به مفصل شما آسیب وارد شده باشد، روشهای درمانی راحتتری پیش رو خواهید داشت. به طور کلی درمان آرتریت لگن به دو دسته روش غیر جراحی و جراحی تقسیم خواهد شد:
درمانهای غیر جراحی
- فیزیوتراپی: گاهی با تمرینات فیزیوتراپی عضلات اطراف مفاصل را تقویت میکنند تا فشار از روی مفصل آسیبدیده برداشته شود.
- مصرف دارو: ممکن است ارتوپد بخواهد ابتدا تاثیر داروهای ضد التهاب را بر بدن بیمار ببیند. شاید چاره درد بیمار همین داروها باشند.
- تزریق دارو داخل مفصل: در برخی از موارد برای تاثیر بهتر، پزشک دارو را به درون مفاصل تزریق خواهد کرد تا از میزان التهاب آرتروز لگن را کم کند.
- کنترل وزن: همانطور که اشاره کردیم افزایش وزن یکی از شایعترین دلایل بروز این عارضه است. بنابراین کاهش وزن میتواند کمک شایانی به کاهش دردهای مفصلی کند.
درمان با جراحی
- تعویض کامل مفصل لگن: در این صورت تمام مفصل آسیبدیده، با پروتز مصنوعی جایگزین خواهد شد.
- تعویض بخشی از مفصل لگن: ممکن است همه مفصل دچار آسیب نشده باشد، در این صورت تنها همان بخش آسیب دیده تعویض خواهد شد.
در روش تعویض مفصل لگن، جایگزین شدن پروتزهای مصنوعی با قسمتهای آسیب دیده باعث از بین رفتن درد و اصلاح حرکت در مراجعین خواهد شد.
سوالات متداول درباره آرتریت لگن و ران
گاهی افراد برای کاهش دردهای مفصلی از روغنهای گیاهی استفاده میکنند. این موارد ممکن است کمی درد شما را کاهش دهد اما هرگز جایگزینی برای روشهای پزشکی نخواهند بود.
از آنجایی که مفصل لگن یکی از مهمترین نگهدارندههای بدن است، اگر دچار آسیب باشد، فشار بیشتری بر کمر و زانوها وارد خواهد شد و درد خیلی زود به این نواحی نیز خواهد رسید.
تغییر در سبک زندگی یک درمان نیست اما قطعا در روند درمان شما تاثیر خواهد داشت. همچنین سبک زندگی سالم میتواند یک عمل پیشگیرانه قبل از ابتلا به این عارضه باشد.
نتیجهگیری
همانطور که متوجه شدید، آسیب در مفاصل لگن ممکن است به بقیه اعضا بدن نیز آسیب وارد کند. پیشنهاد میکنیم در هر مرحلهای هستید، سریعا به یک متخصص ارتوپد لگن و ران مراجعه نمایید. از درمانهایی که شامل جراحی میشوند، هراس نداشته باشید. یک جراحی میتواند درد را تا پایان عمر از شما دور کند. تنها کافیست مراقبتهای بعد از جراحی مفصل را دقیق و کامل انجام دهید.